Werken naar de grillen van de Waal

Langs de oever van de Buitengracht aan de Marten van Rossemsingel in Zaltbommel liggen ze al, de zogeheten aqua-floramatten. Het zijn rollen cocosvezel, met daarin zaden en jonge exemplaren van diverse soorten oeverplanten. De rollen rusten op een laagje kleiïge grond met daaronder korven met stenen. Zo op het eerste gezicht zou je niet zeggen dat de kale waterkant in het voorjaar een weelderige oeverbegroeiïng zal dragen. "We hebben twee types matten geplaatst", vertelt projectleider Peter Weijnen van de Grontmij. "Dat is nodig omdat de Waal directe invloed uitoefent op de waterstand in de grachten. Dat kan al gauw een meter schelen. De ene mat bevat vooral planten die het goed doen bij lage waterstanden, de andere planten die ook in wat dieper water gedijen." De matten zijn om en om gelegd. Als het goed is, zijn komend voorjaar langs de Bommelse grachtoevers soorten te bewonderen als kleine lisdodde, kalmoes, watermunt, mattenbies, waterweegbree, gele lis, grote kattestaart en moerasspirea. Hans Jonkers, als voorzitter van hengelsportvereniging Nieuw Leven nauw betrokken bij het project, toont een brochure van de mattenleverancier. "Zo moet het er in juni uitzien."

Paaiplaatsen

Jonkers en andere leden zijn nauw betrokken geweest bij de face-lift van hun viswater. Zo hebben ze in augustus, toen het water uit de Buitengracht gepompt werd, het merendeel van de vissen overgezet naar andere verenigingswateren. Inmiddels is een deel daarvan weer teruggeplaatst. Op verzoek van de visclub heeft de Grontmij ook twee paaiplaatsen aangelegd. Dat zijn ondiepten waarop platte floramatten zijn gelegd. Als die eenmaal zijn uitgelopen, kunnen de vissen hun eitjes afzetten tussen de planten. Daarnaast heeft Nieuw Leven nieuwe vissen gekocht en uitgezet. Jonkers somt op; "350 kilo ruisvoorn, 100 kilo schubkarper, 150 kilo winde, 200 kilo zeelt, 100 kilo brasem. Blankvoorn, snoek en snoekbaars volgen nog dit jaar. Komend jaar komt er nog spiegelkarper bij."

Drijfzand

Omdat het het schoonmaken van de gracht ook alle waterleven is uitgeroeid, worden de vissen bijgevoerd. "We hebben een deal gemaakt met hengelsportzaak Bert van de Berg. Hij levert ons maden en casters (verpopte maden, gjb). Verder zetten onze leden het waterleven weer op poten met watervlooien, slakjes en mosselen. Dat gebeurt met emmers tegelijk." Of het hele karwei op tijd klaar is, hangt af van de grillen van de Waal. Weijnen: "In augustus zaten we helemaal op schema. Met het hoog water in september hebben we een maand verspild. Door de waterdruk van de Waal kwam drijfzand uit de stadswal gelopen. Daarom zijn we aan de Virieusingel helemaal niet toegekomen." Jonkers illustreert hoe groot de waterdruk is. "Toen de gracht weer aan het vollopen was, kon je met je hand voelen hoe het water omhoog werd gestuwd."