Werken naar de grillen van de Waal

Commotie over Koniks paarden begrijpelijk..... maar niet terecht.

Tijdens één van de laatste hoogwatergolven op de Waal was er nog al wat commotie over de Konik paarden in de Klompenwaard. Paarden op een klein eiland van een instromende uiterwaard, dat is toch ongehoord!! Voor veel mensen een onbekend fenomeen, vandaar de heftige reacties van "zo kun je toch niet met paarden omgaan", of "paarden horen niet in de nattigheid".

Maar als we kijken naar het paard als onderdeel van een natuurlijk systeem, en de Konik is immers een rechtstreekse afstammeling van het helaas uitgestorven Europese wilde Tarpanpaard, dan zien we dat deze dieren nog heel dicht bij de natuur staan. Niet te vergelijken met bv. manegepaarden die gedomestificeerd zijn door de mens, en dat is het referentiekader voor veel mensen. Koniks echter leven in een oorspronkelijk sociale kuddestructuur en een natuurlijke omgeving waar ze thuis horen. Alleen moeten wij als mensen weer leren dat zwemmende paarden een natuurlijk gedrag is en zij zelf de keuze maken wanneer en waarheen zij willen zwemmen.

Dat wat eigenlijk ook in de Klompenwaard gebeurde is niets anders dan natuurlijk gedrag, wij moeten als mensen alleen leren dat te begrijpen, maar je moet als beherende instantie wel controle uitoefenen en als het noodzakelijk is in actie komen.

In dezelfde periode was er in Wetland Passewaay een vergelijkbare situatie. De kudde (10 koniks) weet inmiddels heel goed wat hoogwater is. Als bij een waterstand van 11.25 Lobith de strang bovenstrooms gaat instromen en het dus een meestromende nevengeul wordt trekt de kudde meestal richting hoger gelegen uiterwaard. Deze vaste route betekent dat de koniks soms wadend door het instromende water moeten; geen enkel probleem maar soms loopt het wat anders. Deze keer waren de paarden wat langer op het ‘eiland’ achter gebleven omdat het voedselaanbod daar het beste was. Als beheerder sta je dan voor de keus of ze laten staan en hopen dat het water niet verder zal stijgen dan 13.50 Lobith en wachten tot de kudde misschien zelf eerder vertrekt of de dieren terug drijven. Te lang wachten zou kunnen betekenen dat de kudde een andere korte route gaat nemen, tijdens zo’n zwemactie zouden ze in problemen kunnen komen doordat een steile oever of raster onder water een niet neembare barrière zou zijn. Dus de keus was gemaakt: de kudde terug drijven waardoor ze hun vaste route zouden nemen, alleen nu deels zwemmend gezien de waterstand op dat moment van circa 12.50 Lobith. De stroming was inmiddels, gezien de waterstand, behoorlijk toegenomen waardoor er tijdens de zwemactie enige verwarring ontstond in de groep. Sommige koniks draaiden om of begonnen een rondje te zwemmen met het gevolg dat een veulen die in de ‘stroomschaduw’ van haar moeder zwom haar moeder kwijt raakte waardoor ze in de volle stroming kwam te zwemmen. Deze eerste zwemervaring was voor het veulen een echte testcase, met een moment dat alleen het neusje nog net boven water stak wist ze uit de stroming te komen.De rest van de kudde was inmiddels aan de overkant aangekomen en ook het veulen bereikte veilig de oever. Een aparte ervaring om zoiets mee te maken, maar hieruit blijkt dat koniks goede zwemmers zijn en ook wilde paarden, net als de mens, moeten leren van nieuwe ervaringen.

Voor diegenen die meer willen weten over de Konik als wild paard in de natuur kunnen wij het boek “Wilde Paarden”, met veel prachtige foto’s aanbevelen.

Voor meer informatie hierover verwijzen we naar de site van Stichting Ark of de internetsite www.wildepaarden.nl

Hans Heerdt, beheerder Wetland Passewaay, ontvangt u graag voor een natuurbelevingstocht door de uiterwaard.


Klik op de foto	Klik op de foto	Klik op de foto