Jammer dat het rivierenland bewoond is

TIEL."Als het hem alleen maar gaat om het op slot doen van dit gebied, dan zal hij ons op zijn weg vinden", zegt secretaris J. Docter van de Kamer van Koophandel Rivierenland. Er moet, vindt Pronk, een eind komen aan de stedelijke uitbreiding in het Rivierengebied. Hij wil er naar streven vijftig procent van wat er aan woningen gebouwd mag worden, te realiseren via 'inbreiding', bouwen op open ruimten in de al bestaande woon- en winkelgebieden.

Vanuit de kleine gemeenten weerklinkt dat niet of weinig bouwen voor de leefbaarheid van de dorpen funest is. Steeds meer voorzieningen zullen verdwijnen als jongeren vertrekken; het platte land zal vergrijzen.

Inbreiden is hooguit een tijdelijke oplossing, zeggen de inwoners van het Land van Maas en Waal. "Je mag toch ook wel wat groen in de kern houden?"

Secretaris Docter van de Kamer van Koophandel zegt dat hij de definitieve versie van de Vijfde Nota nog niet kent en dus voorzichtig moet zijn met zijn commentaar. "Als de minister hier een nationaal landschap wil hebben, dan ga ik er vanuit dat hij wil investeren in de kwaliteit van het gebied, Kennelijk wil hij dan grootschalige natuurontwikkelingsprojecten creëren. Als dat allemaal niet het geval is en hij alleen het gebied op slot wil doen, dan zullen we daar tegen protesteren."

Bij zijn presentatie in Den Haag zei Pronk vorige week dat er weliswaar veel kritiek geweest is op zijn idee voor het Rivierenland, maar dat hij er inmiddels van overtuigd is dat het plan de eindstreep zal halen. Iedereen heeft de kans gehad om te reageren en inmiddels wordt de Vijfde Nota gedragen door het Rivierenland en andere regio's. Het Kabinet heeft zich er achter gesteld en in het voorjaar zal het plan in de Tweede Kamer besproken worden.

Van 'corridorregio's' wil Pronk niets meer weten. Een jaar of vijf geleden werd dit begrip onder andere in het Rivierenland gelanceerd. Het betekende een open gebied tussen de mainport Rotterdam in het westen en de grote industriegebieden in het oosten.en zuiden, zowel in binnen- als in buitenland. Het Rivierenland zou mee moeten profiteren van het handelsverkeer tussen die industriegebieden. Dat zou kunnen met projecten als een (extra) haven bij Tiel en een groot overslagterrein in Valburg. Hierover werden discussiebijeenkomsten voor bestuurden en ondernemers gehouden.

Voorzitter J. Oerlemans van de Kamer van Koophandel merkte bij een van die gelegenheden op dat de economische groei in de corridorregio Rivierenland rond drie procent zou kunnen zijn Dan zou er dus op vrij korte termijn wel 120 hectare bedrijfsterrein bij moeten komen. Tot dan toe werd per jaar dertig hectare uitgegeven

Corridorregio was, een uitdrukking die volgde nadat de term groene long een stille dood was gestorven. Sinds de jaren zestig was dat begrip in zwang geweest. De strenge regels voor de groene long hadden overigens niet kunnen verhinderen dar er volop woningen gebouwd werden en bedrijfsterreinen aangelegd. Ambtenaren, bestuurders en bouwbedrijven hadden op een of andere manier steeds weer de mazen in het net weten te vinden. Ruimtelijke ordening is een fenomeen van tegengestelde krachten. In 1997 was het opvallend dat de provincie Gelderland met een bijna jubelende beschouwing van de economische ontwikkelingen in het Rivierenland kwam. Met investeringen in nieuwe bedrijven, banengroei en afname van de werkloosheid was het in het Rivierengebied beter gesteld dan in welke andere Gelderse regio ook.

De jubelstemming was te vinden in de zogeheten Provinciale Economische Verkenning, die vooral gebaseerd was op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Provinciaal onderzoeker M. Walsveer zei dat het dichtslibben van de Randstad een van de oorzaken van de groei in het Rivierengebied was. "Veel distributie- en groothandelsbedrijven hebben zich hier gevestigd." Omstreeks die tijd raakte de term 'corridorregio' in zwang.

Maar inmiddels is dus ook die term uit de tijd. Zeker Pronk wil er niet meer van horen. En mensen die het weten kunnen denken dat het de minister bittere ernst is.

De gemeenten proberen al enige tijd in te spelen op de visie zoals die nu in de Vijfde Nota ver woord is. Er is één streekcentrum met daarnaast vier subregionale gemeenten (Druten, Culemborg, Zaltbommel en Geldermalsen), en er zijn 'overige gemeenten" waarvan West Maas en Waal er eentje is.

Woningbouw en bedrijfsuitbreidingen moeten vooral in de eerst genoemde vijf gemeenten plaats vinden. De overige gemeenten moeten zich inhouden. Maar het is onwaarschijnlijk dat daar niets meer kan: "Als je milieuhinderlijke bedrijven uit de dorpskom wil bannen, moet je toch een beetje bedrijfsterrein in reserve hebben." Het is Pronks plan om behalve het Rivierenland ook het groene hart (in de Randstad) en de Veluwe tot nationaal landschap te bestempelen. Of de soep uiteindelijk zo heet gegeten wordt als ze wordt opgediend, zal moeten blijken. Een bestuurder zegt het zo: "Ze roepen in Den Haag wel eens vaker wat."

‘Jammer dat het Rivierenland bewoond is’