Bescherming tegen overstroming, rivieren als transportaders, ecologisch herstel, cultuur - en historische waarden, recreatie, landbouw in de uiterwaarden. Kleiwinning, ontzandingen. Berging van baggerspecie. Waterleverancier voor landbouw, industrie en drinkwater. Hoe kunnen we al deze functies en hun claims op de schaarse ruimte op en langs de rivieren combineren??? Kunnen we het winterbed van de rivieren daarop inrichten? Hoe wegen we de belangen tegen elkaar af? Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen? Door onze kennis over de rivieren in modellen onder te brengen kunnen we verkenningen uitvoeren voor de inrichting. In beeld brengen wat de rivierkundige gevolgen zijn van en inrichtingsplan en wat het voor de functies van de rivier oplevert. Daarvoor zijn modellen en Beslissing Ondersteunende Systemen (BOS) ontwikkeld.

Scheepvaart en veiligheid zijn de belangrijkste functies in het rivierengebied

Weging van belangen

In het rivierengebied zal de komende jaren veel veranderen. Onder het motto 'ruimte voor rivieren ' worden alternatieven gezocht voor verdere dijkverzwaring, omdat die op de lange duur geen oplossing bieden. Ook wordt in het rivierengebied gewerkt aan de ontwikkeling van natuur en verbetering van scheepvaart en recreatie, waarbij we rekening houden met bestaande cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Dat alles vraagt om een zorgvuldige belangenafweging. Soms botsen de belangen. Intensieve landbouw gaat niet samen met 'oernatuur ', grootschalige bosontwikkeling in de uiterwaarden spoort slecht met het streven naar rivierverruiming en nevengeulen zijn aantrekkelijk uit oogpunt van natuurontwikkeling, maar vragen de nodige voorzichtigheid met het oog op de scheepvaartbelangen. 

Het rivierengebied is bovendien een samenhangend systeem. Ingrijpen in de ene Rijntak roepen reacties in de andere Rijntak op en ingrijpen in de vaargeul of uiterwaard van een riviertraject kunnen gevolgen hebben voor waterstand, stroming en rivierbodem.

Ook cultuurhistorie en natuurontwikkeling zijn van belang

Om de effecten van de te nemen maatregelen beter te kunnen overzien en daarmee tot een zuivere belangenafweging te komen wordt gebruik gemaakt van modellen en zogeheten Beslissings Ondersteunende Systemen (BOS). Deze laatste zijn computerprogramma's waarmee de effecten van allerlei maatregelen in het riviergebied op de rivierkundige processen kunnen worden doorgerekend. Daarnaast geven ze een overzicht van de gevolgen van een inrichtingsplan voor de gebruikersfuncties van de rivier. Er wordt niet steeds één enkel thema van de rivier onder de loep genomen, maar is het mogelijk in één keer een breed scala aan eigenschappen en functies van de rivier te analyseren, evenals hun huidige samenhang. Het gaat daarbij in de eerste plaats om een overzicht te krijgen voor de riviertakken als geheel. Daarbij wordt flink ver in de tijd vooruitgekeken: zichtjaren zijn 2010 en 2050.

De internetsite van het Waterloopkundig Laboratorium   geeft inzicht in veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid van het rivierengebied in de komende jaren.

volgende pagina 2